Cách xác định thu nhập tính thuế TNDN 2026 theo Nghị định 320

1.1. Doanh thu

Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ kể cả trợ giá, phụ thu, phụ trội mà doanh nghiệp được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.

1.2. Các khoản chi được trừ

Hiện nay, các khoản chi phí được trừ và không được trừ, chi phí bị khống chế mức được tính vào chi phí được trừ đang được quy địn tại Điều 9 và điều 10 của Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế TNDN

Các khoản chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN 2026

1.3. Các khoản thu nhập khác

Hiện nay, các khoản thu nhập khác chịu thuế TNDN đang được quy định tại khoản 2, điều 3 của Luật thuế TNDN và được quy định chi tiết tại khoản 3, điều 3 của Nghị định 320/2025/NĐ-CP

2. Thu nhập được miễn thuế TNDN

Hiện nay, các khoản thu nhập được miễn thuế TNDN đang được quy định tại điều 4 của Luật thuế TNDN và được quy định chi tiết tại khoản 3, điều 4 của Nghị định 320/2025/NĐ-CP (được bổ sung bởi Điều 2 Nghị định 141/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/01/2026)

Còn Hồ sơ hưởng ưu đãi thuế được hướng dẫn bởi Điều 4 Thông tư 20/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 12/03/2026

3. Các khoản lỗ được kết chuyển theo quy định

Lỗ phát sinh trong kỳ tính thuế là số chênh lệch âm về thu nhập tính thuế chưa bao gồm các khoản lỗ được kết chuyển từ các năm trước chuyển sang.

Doanh nghiệp sau khi quyết toán thuế mà bị lỗ thì chuyển toàn bộ và liên tục số lỗ vào thu nhập chịu thuế những năm tiếp theo. Thời gian chuyển lỗ tính liên tục không quá 05 năm, kể từ năm tiếp theo năm phát sinh lỗ.

Doanh nghiệp tạm thời chuyển lỗ vào thu nhập của các quý của năm khi xác định số thuế tạm nộp theo quý và chuyển chính thức vào năm khi lập tờ khai quyết toán thuế năm. Việc chuyển lỗ trong một số trường hợp cụ thể như sau:

a) Doanh nghiệp có số lỗ giữa các quý trong cùng một năm thì được bù trừ số lỗ của quý trước vào các quý tiếp theo của năm đó. Khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp, doanh nghiệp xác định số lỗ của cả năm và chuyển toàn bộ và liên tục số lỗ vào thu nhập chịu thuế của những năm tiếp theo năm phát sinh lỗ theo quy định nêu trên;

b) Doanh nghiệp tự xác định số lỗ được trừ vào thu nhập chịu thuế theo quy định tại Nghị định này. Trường hợp trong thời gian chuyển lỗ có phát sinh tiếp số lỗ thì số lỗ phát sinh này (không bao gồm số lỗ của kỳ trước chuyển sang) sẽ được chuyển lỗ toàn bộ và liên tục không quá 05 năm, kể từ năm tiếp theo năm phát sinh lỗ này.

b1) Trường hợp cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, thanh tra quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp xác định số lỗ doanh nghiệp được chuyển khác với số lỗ do doanh nghiệp tự xác định thì số lỗ được chuyển xác định theo kết luận của cơ quan kiểm tra, thanh tra nhưng đảm bảo chuyển lỗ toàn bộ và liên tục không quá 05 năm, kể từ năm tiếp theo năm phát sinh lỗ theo quy định;

b2) Quá thời hạn 05 năm kể từ năm tiếp theo năm phát sinh lỗ, nếu số lỗ phát sinh chưa chuyển hết thì sẽ không được chuyển vào thu nhập của các năm tiếp theo.

Hướng dẫn cách xác định doanh thu tính thuế TNDN khi làm kế toán trong doanh nghiệp

Bước 1: Tập hợp doanh thu, chi phí được trừ và thu nhập khác để xác định thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế:

Trong kỳ tính thuế năm 2026, công ty Kế Toán Ứng Dụng có phát sinh doanh thu, chi phí như sau:

1. Tổng hợp doanh thu tính thuế (doanh thu thuần)

2. Tổng hợp thu nhập khác

3. Tổng hợp chi phí được trừ khi tính thuế TNDN

3.1. Tổng chi phí phát sinh trong kỳ

3.2. Tổng chi phí không được trừ phát sinh trong kỳ

Khi tính thuế TNDN thì chỉ được tính các khoản chi phí được trừ theo quy định của Luật thuế TNDN còn các khoản chi phí không được trừ sẽ phải loại ra

Đối với công ty Kế Toán Ứng Dụng thì tại kỳ năm 2026 có phát sinh khoản chi phí nộp phạt xuất hoá đơn sai thời điểm

=> Đã hạch toán vào TK 811 – Chi phí khác số tiền là 5.000.000đ

Theo khoản 2 điều 2 của Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định về thuế TNDN thì khoản chí phí nộp tiền phạt vi phạm hành chính về thuế này không được tính vào tính làm chi phí được trừ khi tính thuế TNDN => Nên phải thực hiện loại khoản chi phí này ra khi tính thuế TNDN

3.3. Tổng chi phí được trừ khi tính thuế TNDN tại kỳ tính thuế năm 2026

Bước 2: Xác định thu nhập chịu thuế: Đưa các giá trị đã xác định được từ bước 1 vào công thức sau:

Bước 3: Xác định Thu nhập miễn thuế (Nếu có)

Nếu DN có các khoản thu nhập được miễn thuế theo quy định của Luật thuế TNDN thì tổng hợp hết lại để xác định lãi lỗ trong kỳ

Đối với công ty Kế Toán Ứng Dụng thì tại kỳ tính thuế năm 2026: Không có thu nhập miễn thuế

Bước 4: Xác định kết quả kinh doanh trong kỳ là lãi hay lỗ:

- Nếu DN có thu nhập Miễn thuế thì việc xác định LÃI – LỖ thực hiện như sau:

• Nếu Thu nhập chịu thuế - Thu nhập miễn thuế < 0 => Kết quả KD trong kỳ là LỖ -> Kỳ tính thuế này không phải nộp thuế TNDN
• Nếu thu nhập chịu thuế - Thu nhập miễn thuế > 0 => Kết quả KD trong kỳ là LÃI thì thực hiện tiếp bước tiếp theo.

- Nếu doanh nghiệp không có thu nhập Miễn thuế nên việc xác định LÃI – LỖ được thực hiện như sau:

• Nếu Thu nhập chịu thuế < 0 (Tức là: Doanh thu + Thu nhập khác - Chi phí được trừ < 0)

=> Tức là Doanh thu + Thu nhập khác < Chi phí được trừ => Kết quả kinh doanh trong kỳ là LỖ

=> Kỳ tính thuế này không phải nộp thuế

• Nếu Thu nhập chịu thuế > 0 (Doanh thu + Thu nhập khác - Chi phí được trừ > 0)

=> Tức là Doanh thu + Thu nhập khác > Chi phí được trừ => Kết quả kinh doanh trong kỳ là LÃI

-> Kết quả kinh doanh trong kỳ là LÃI thì thực hiện tiếp bước tiếp theo.

Đối với công ty Kế Toán Ứng Dụng thì tại kỳ tính thuế năm 2026 có: Thu nhập chịu thuế = 200.000.000đ > 0

=> Kết quả kinh doanh trong kỳ tính thuế năm 2026 là lãi

Vì Kết quả kinh doanh trong kỳ là LÃI nên thực hiện tiếp bước 5

Bước 5: Xác định số lỗ được chuyển theo quy định (Nếu có)

Khi xác định được kết quả kinh doanh trong kỳ tính thuế là lãi thì cần thực hiện kiểm tra xem doanh nghiệp có số lỗ được chuyển theo quy định hay không

=> Nếu có thì thực hiện chuyển lỗ theo quy định khi xác định thu nhập tính thuế

Đối với công ty Kế Toán Ứng Dụng thì tại kỳ tính thuế năm 2026 có số lỗ được chuyển theo quy định là 20.000.000đ (Đây là số lỗ phát sinh vào năm 2025 chưa thực hiện chuyển vào năm nào, còn các năm trước (từ 2024 đến 2021 thì không có)

=> Sẽ thực hiện chuyển số lỗ 20 triệu của năm 2025 vào kỳ tính thuế năm 2026

Bước 6: Xác định thu nhập tính thuế:

Xác định kết quả của Thu nhập tính thuế:

• Nếu thu nhập tính thuế < 0 => Kỳ tính thuế này DN không phải nộp thuế.
• Nếu Thu nhập tính thuế > 0 => DN thực hiện xác định số thuế TNDN phải nộp bằng công thức:

Thuế TNDN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất

Lưu ý: Trường hợp doanh nghiệp có số thuế TNDN nộp thừa ở kỳ trước thì nếu kỳ tính thuế này phát sinh số thuế TNDN phải nộp thì sẽ thực hiện bù trừ số thuế TNDN đã nộp thừa đó vào kỳ tính thuế này => Số tiền thuế TNDN còn lại sau khi đã bù trừ là số tiền phải nộp về ngân sách nhà nước