Người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh gồm những ai? Điều kiện là gì?
Chia sẻ:
Người phụ thuộc là người có trách nhiệm nuôi dưỡng của người nộp thuế. Theo Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, đối tượng bao gồm cha mẹ, ông bà, con cháu... với các điều kiện cụ thể về độ tuổi và thu nhập.
Quy định về Người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh 2026
Quy định về Người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh năm 2026: Người phụ thuộc gồm những ai? Điều kiện đăng ký người phụ thuộc là cha mẹ, ông bà, con cháu, anh chị em ... Kế Toán Ứng Dụng xin trích những quy định cụ thể về vấn đề này:
Người phụ thuộc là người mà người nộp thuế thu nhập cá nhân có trách nhiệm nuôi dưỡng.
Đối tượng người phụ thuộc và điều kiện để được coi là người phụ thuộc thực hiện theo quy định tại Điều 47 của Nghị định 253/2026/NĐ-CP như sau:
STT
Đối tượng người phụ thuộc
Điều kiện để được tính là NPT
1
Con (bao gồm con đẻ, con nuôi theo quy định của pháp luật, con riêng của vợ, con riêng của chồng) dưới 18 tuổi;
X
2
Con (bao gồm con đẻ, con nuôi theo quy định của pháp luật, con riêng của vợ, con riêng của chồng) từ 18 tuổi trở lên
Trong các trường hợp sau: + Người mất năng lực hành vi dân sự; + Người khuyết tật; + Người không có khả năng lao động; (Người không có khả năng lao động quy định tại Điều này là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên xác định theo quy định của pháp luật.)
3
Con (bao gồm con đẻ, con nuôi theo quy định của pháp luật, con riêng của vợ, con riêng của chồng) đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề, kể cả con từ 18 tuổi trở lên đang học bậc học phổ thông (tính cả trong thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12)
Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 03 triệu đồng
4
Vợ hoặc chồng của người nộp thuế; cha đẻ, mẹ đẻ, cha dượng, mẹ kế, cha nuôi, mẹ nuôi theo quy định của pháp luật, cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng) của người nộp thuế;
+ Đối với người trong độ tuổi lao động phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau: Không có khả năng lao động, không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 03 triệu đồng;+ Đối với người ngoài độ tuổi lao động phải không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 03 triệu đồng
Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng, bao gồm anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế; ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại của người nộp thuế; cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế; cháu ruột của người nộp thuế; người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật. (Người phụ thuộc quy định tại điểm này là cá nhân đang sống cùng người nộp thuế và người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định tại các Điều 104, 105 và 106 của Luật Hôn nhân và gia đình và pháp luật liên quan khác.)
Chú thích:
Mức thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập của người phụ thuộc không vượt quá 03 triệu đồng là thực hiện theo quy định tại khoản 1, điều 3 của Thông tư 87/2026/TT-BTC
Dấu “X” là không có điều kiện (Những đối tượng người phụ thuộc đó không cần phải đáp ứng điền kiện gì để được đăng ký giảm trừ NPT)
Người khuyết tật, không có khả năng lao động là những người thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật về người khuyết tật, người mắc bệnh không có khả năng lao động (như bệnh AIDS, ung thư, suy thận mãn,...).
Độ tuổi lao động năm 2026:
Độ tuổi lao động tại năm 2026 của nam là từ 15 tuổi đến dưới 61 tuổi 6 tháng; độ tuổi lao động tại năm 2026 của nữ là từ 15 tuổi đến dưới 57 tuổi.
Người lao động được nghỉ hưu (về hưu) khi hết tuổi lao động => Do vậy tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường sẽ là:
Tuổi nghỉ hưu của nam năm 2026 là đủ 61 tuổi 6 tháng.
Tuổi nghỉ hưu của nữ năm 2026 là đủ 57 tuổi.
(Vì cứ mỗi năm tuổi nghỉ hưu lại tăng thêm 3 tháng đối với lao động nam và 4 tháng đối với lao động nữ cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035 nên Độ tuổi lao động của các năm sau các bạn tra cứu tại Nghị định số 135/2020/NĐ-CP)
Việc chứng minh “Không có khả năng lao động, không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 03 triệu đồng”:
Theo khoản 2, điều 3 của Thông tư 87/2026/TT-BTC thì:
Người nộp thuế chịu trách nhiệm về việc xác định người phụ thuộc không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá mức quy định và có trách nhiệm kê khai đúng, trung thực thu nhập của người phụ thuộc. Trường hợp trong quá trình thực hiện, cơ quan thuế phát hiện kê khai không đúng sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Vậy là: Người nộp thuế (Tức là cá nhân - Người lao động có thu nhập) tự khai và tự chịu trách nhiệm về việc người phụ thuộc không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 3 triệu đồng.
=> Không cần phải có giấy tờ xác minh, xác nhận rằng người phụ thuộc không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá một triệu đồng mà chỉ cần nộp đầy đủ hồ sơ chứng minh người phụ thuộc theo quy định tại điều 4 của Thông tư 87/2026/TT-BTC
+ Điều 104, 105 và 106 của Luật Hôn nhân và gia đình như sau:
Điều 104. Quyền, nghĩa vụ của ông bà nội, ông bà ngoại và cháu
1. Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu, sống mẫu mực và nêu gương tốt cho con cháu; trường hợp cháu chưa thành niên, cháu đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình mà không có người nuôi dưỡng theo quy định tại Điều 105 của Luật này thì ông bà nội, ông bà ngoại có nghĩa vụ nuôi dưỡng cháu.
2. Cháu có nghĩa vụ kính trọng, chăm sóc, phụng dưỡng ông bà nội, ông bà ngoại; trường hợp ông bà nội, ông bà ngoại không có con để nuôi dưỡng mình thì cháu đã thành niên có nghĩa vụ nuôi dưỡng.
Điều 105. Quyền, nghĩa vụ của anh, chị, em
Anh, chị, em có quyền, nghĩa vụ thương yêu, chăm sóc, giúp đỡ nhau; có quyền, nghĩa vụ nuôi dưỡng nhau trong trường hợp không còn cha mẹ hoặc cha mẹ không có điều kiện trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con.
Điều 106. Quyền, nghĩa vụ của cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu ruột
Cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu ruột có quyền, nghĩa vụ thương yêu, chăm sóc, giúp đỡ nhau; có quyền, nghĩa vụ nuôi dưỡng nhau trong trường hợp người cần được nuôi dưỡng không còn cha, mẹ, con và những người được quy định tại Điều 104 và Điều 105 của Luật này hoặc còn nhưng những người này không có điều kiện để thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng.
Thời hạn đăng ký NPT:
Thực hiện theo quy định tại điểm a, khoản 2, Điều 48 của Nghị định 253/2026/NĐ-CP như sau:
Thời hạn đăng ký người phụ thuộc cùng với hồ sơ chứng minh người phụ thuộc trước ngày 31 tháng 12 của năm tính thuế và thực hiện ổn định cho các năm sau nếu không có thay đổi.
Ví dụ: Để được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc vào kỳ tính thuế năm 2026 thì thời hạn đăng ký người phụ thuộc là: trước ngày 31/12/2026
Đăng ký sau thời hạn này thì không được giảm trừ cho năm 2026 nữa, mà chỉ được giảm trừ từ các năm sau trở đi thôi
Trước ngày 01/07/2026 (trước kỳ tính thuế năm 2026) thì thực hiện theo Thông tư 111/2013/TT-BTC như sau:
1. Đối tượng NPT và điều kiện để được tính là NPT:
Người phụ thuộc là người mà người nộp thuế thu nhập cá nhân có trách nhiệm nuôi dưỡng.
STT
Đối tượng người phụ thuộc
Điều kiện để được tính là NPT
Đối tượng 1
Con: con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ, con riêng của chồng, cụ thể gồm:
1.1.) Con dưới 18 tuổi (tính đủ theo tháng). Ví dụ: Con ông H sinh ngày 25 tháng 2 năm 2026 thì được tính là người phụ thuộc từ tháng 2 năm 2026.
X
1.2) Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
X
1.3) Con đang theo học tại Việt Nam hoặc nước ngoài tại bậc học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, kể cả con từ 18 tuổi trở lên đang học bậc học phổ thông (tính cả trong thời gian chờ kết quả thi đại học từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12)
Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng.
Đối tượng 2
Vợ hoặc chồng của người nộp thuế.
Các đối tượng này phải đáp ứng các điều kiện sau: * Đối với người trong độ tuổi lao động phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau: + Bị khuyết tật, không có khả năng lao động. + Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng. * Đối với người ngoài độ tuổi lao động phải không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng.
Đối tượng 3
Cha đẻ, mẹ đẻ; cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng); cha dượng, mẹ kế; cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp của người nộp thuế.
Đối tượng 4
Các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế đang phải trực tiếp nuôi dưỡng, bao gồm:
4.1) Anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế.
4.2) Ông nội, bà nội; ông ngoại, bà ngoại; cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế.
4.3) Cháu ruột của người nộp thuế bao gồm: con của anh ruột, chị ruột, em ruột.
4.4) Người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.
2. Chú thích:
Dấu “X” là không có điều kiện (Những đối tượng người phụ thuộc đó không cần phải đáp ứng điền kiện gì để được đăng ký giảm trừ NPT)
Người nộp thuế: Tức là cá nhân - Người lao động có thu nhập
Người khuyết tật, không có khả năng lao động là những người thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật về người khuyết tật, người mắc bệnh không có khả năng lao động (như bệnh AIDS, ung thư, suy thận mãn,...).
