Cách lập hóa đơn chiết khấu thương mại theo Thông tư 91 2026

Bài viết cung cấp hướng dẫn cụ thể về cách lập hóa đơn chiết khấu thương mại theo quy định mới nhất năm 2026 tại Thông tư 91/2026/TT-BTC thay thế Nghị định 70/2025/NĐ-CP.

Ví dụ: Ngày 01/08/2026, Công ty Kế Toán Ứng Dụng ký hợp đồng bán Máy Điều hoà LG 18000BTU với Công ty Phương Trang:

Trên hợp đồng thỏa thuận như sau:

Sẽ được hưởng số tiền chiết khấu thương mại là: 1% trên tổng thanh toán (giá đã có thuế GTGT) = 1% x 183.600.000 = 1.836.000đ

=> Số tiền còn phải thanh toán sau khi đã trừ khoản chiết khấu thương mại được hưởng là:

= 183.600.000 - (183.600.000 X 1%) = 181.764.000đ

Do công ty Phương Trang mua 1 lần đủ luôn điều kiện được hưởng chiết khấu thương mại nên khi bán hàng cho công ty Phương Trang vào ngày 01/08/2026, công ty Kế Toán Ứng Dụng sẽ xuất hóa đơn thể hiện rõ khoản chiết khấu thương mại như sau:

(Đối chiếu tổng thanh toán trên hóa đơn với tổng thanh toán sau khi đã trừ chiết khấu thương mại đã thỏa thuận trên hợp đồng)

Cách xác định số tiền chiết khấu thương mại chưa bao gồm thuế GTGT để viết lên trên hóa đơn GTGT như sau:

Vì theo Khoản 2 Điều 14 của Nghị định 181/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế giá trị gia tăng thì:

Điều 14. Nguyên tắc xác định giá tính thuế giá trị gia tăng

2. Trường hợp cơ sở kinh doanh áp dụng hình thức chiết khấu thương mại dành cho khách hàng (nếu có) thì giá tính thuế giá trị gia tăng là giá bán đã chiết khấu thương mại dành cho khách hàng chưa có thuế giá trị gia tăng.

Mà giá bán ghi lên hóa đơn GTGT của các công ty kê khai tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ là giá chưa bao gồm thuế GTGT.

Nên khi công ty Kế Toán Ứng Dụng xuất hóa đơn GTGT có thực hiện CKTM thì phải xác định số tiền chiết khấu thương mại chưa bao gồm thuế GTGT để viết lên trên hóa đơn như sau:

Số tiền chiết khấu thương mại chưa bao gồm thuế GTGT = Đơn giá chưa bao gồm thuế X Tỷ lệ chiết khấu 1% = 17.000.000 x 1% = 1.700.000đ

Lưu ý: Theo Phụ lục được ban hành kèm theo Nghị định số 254/2026/NĐ-CP quy định về hoá đơn điện tử thì:

Trường hợp cơ sở kinh doanh áp dụng hình thức chiết khấu thương mại dành cho khách hàng hoặc khuyến mại theo quy định của pháp luật thì phải thể hiện rõ khoản chiết khấu thương mại, khuyến mại trên hóa đơn. Việc xác định giá tính thuế giá trị gia tăng (thành tiền chưa có thuế giá trị gia tăng) trong trường hợp áp dụng chiết khấu thương mại dành cho khách hàng hoặc khuyến mại thực hiện theo quy định của pháp luật thuế giá trị gia tăng;

* Trường hợp 2: Mua nhiều lần mới đạt chiết khấu và người bán thực hiện khoản chiết khấu thương mại cho người mua tại hóa đơn của lần mua cuối cùng

Ví dụ: Ngày 15/09/2026 ký Hợp đồng mua bán số 03/2026/HDMB-TU-MT với Công ty Minh Tú về việc mua bán Tivi Sam Sung 32inchs

Trên hợp đồng thỏa thuận như sau:

Khi mua đủ 30 chiếc tivi thì sẽ được hưởng chiết khấu thương mại là: 2% trên tổng giá trị của hợp đồng = 2% x 162.000.000 = 3.240.000đ

=> Tổng giá trị của hợp đồng sau khi đã trừ đi khoản chiết khấu thương mại được hưởng là:

= 162.000.000đ - 3.240.000đ = 158.760.000đ

Thời điểm gia hàng:

Thời điểm thanh toán: theo từng lần giao hàng

Thời điểm thực hiện chiết khấu thương mại: Tại lần mua cuối cùng (Khi đã mua đủ 30 chiếc Tivi)

Cách lập hóa đơn cho từng lần bàn giao hàng hóa như sau:

Ngày 16/09/2026: Giao hàng lần 1 cho công ty Minh Tú: 10 chiếc

Khi bàn giao 10 chiếc tivi này, công ty Kế Toán Ứng Dụng sẽ lập hóa đơn như sau:

(Vì lần 1 này chỉ mua 10 bộ - chưa đạt số lượng để được hưởng chiết khấu thương mại nên trên hóa đơn chưa thể hiện khoản chiết khấu thương mại)

Ngày 20/09/2026: Giao hàng lần 2 cho công ty Minh Tú: 10 chiếc

Khi bàn giao 10 chiếc tivi này, công ty Kế Toán Ứng Dụng sẽ lập hóa đơn như sau:

(Vì lần 2 này cũng chỉ mua 10 chiếc => Tổng đã mua là 20 chiếc -> Chưa đủ 30 chiếc => Vẫn chưa đạt số lượng để được hưởng chiết khấu thương mại nên trên hóa đơn chưa thể hiện khoản chiết khấu thương mại)

Ngày 25/09/2026: Giao hàng lần 3 cho công ty Minh Tú: 10 chiếc

=> Tổng 3 lần mua là 30 chiếc => Đã đủ số lượng để được hưởng Chiết khấu thương mại theo thoả thuận trên Hợp đồng mua bán số 03/2026/HDMB-TU-MT

=> Công ty Kế Toán Ứng Dụng lập Hoá đơn thực hiện ngay Chiết khấu Thương mại cho Công ty Minh Tú tại lần mua cuối cùng này như sau:

Lưu ý: Phải đảm bảo số tiền chiết khấu không vượt quá giá trị hàng hóa, dịch vụ ghi trên hóa đơn của lần mua cuối cùng

=> Nếu số tiền chiết khấu thương mại mà lớn hơn giá trị hàng hóa, dịch vụ ghi trên hóa đơn của lần mua cuối cùng thì phải chuyển số tiền chiết khấu đó sang kỳ tiếp theo hoặc lập riêng hóa đơn chiết khấu thương mại như trường hợp 3 dưới đây

Cách Kiểm tra đối chiếu xem đã lập hóa đơn, thực hiện CKTM theo hợp đồng đúng chưa:

* Thông tin trên hợp đồng:

Khi mua đủ 30 chiếc tivi thì sẽ được hưởng chiết khấu thương mại là: 2% trên tổng giá trị của hợp đồng = 2% x 162.000.000 = 3.240.000đ

=> Tổng giá trị của hợp đồng sau khi đã trừ đi khoản chiết khấu thương mại được hưởng là:

= 162.000.000đ - 3.240.000đ = 158.760.000đ

* Thông tin trên hóa đơn:

* Kết luận: Thông tin thể hiện trên hóa đơn đã hoàn toàn trùng khớp với thỏa thuận trên hợp đồng (Tổng thanh toán đều là 158.760.000đ)

* Trường hợp 3: Số tiền chiết khấu được lập khi kết thúc chương trình (kỳ) chiết khấu hàng bán (Lập riêng 1 hóa đơn chiết khấu thương mại)

Hóa đơn chiết khấu thương mại được lập riêng trong các trường hợp như:

• Số chiết khấu thương mại người mua được hưởng lớn hơn số tiền bán hàng được ghi trên hoá đơn lần cuối cùng. Trường hợp này có thể phát sinh do người mua hàng nhiều lần mới đạt được lượng hàng mua được hưởng chiết khấu và khoản chiết khấu thương mại chỉ được xác định trong lần mua cuối cùng;
• Người bán đến cuối kỳ mới xác định được số lượng hàng mà người mua (nhà phân phối) đã tiêu thụ và từ đó mới có căn cứ để xác định được số chiết khấu thương mại phải trả dựa trên doanh số bán hoặc số lượng sản phẩm đã tiêu thụ.

Ví dụ:

Ngày 29/09/2026, Ký Hợp đồng mua bán số 05/2026/HDMB-TU–QM với Công ty Quang Minh về việc mua bán Tivi Sam Sung 32inchs trong tháng 10/2026, Trong hợp đồng thỏa thuận: Đến cuối kỳ (ngày 31/10/2026), sẽ tổng kết doanh số mua hàng, nếu doanh số mua hàng của công ty Quang Minh đạt từ 1 tỷ trở lên thì sẽ được hưởng chiết khấu thương mại 5% trên tổng doanh số hàng mua (số tiền đã bao gồm cả thuế GTGT)

Đến cuối kỳ (Ngày 31/10/2026)

Công ty Kế Toán Ứng Dụng tổng hợp doanh số mua hàng của công ty Quang Minh: lập bảng kê số 01/2026/BK TU-QM liệt kê các Hoá đơn mà công ty Quang Minh đã mua hàng trong tháng 10/2026 như sau:

Vậy là: Tổng doanh số mua hàng của công ty Quang Minh đạt 1,2 tỷ > điều kiện được hưởng chiết khấu là 1 tỷ => Công ty Quang Minh đủ điều kiện để được hưởng chiết khấu thương mại 5% trên tổng doanh số hàng mua (số tiền đã bao gồm cả thuế GTGT)

Mức hưởng chiết khấu thương mại của công ty Quang Minh = 5% x 1.200.000.000đ = 60.000.000đ

Công ty Kế Toán Ứng Dụng lập hóa đơn điều chỉnh kèm bảng kê các số hóa đơn cần điều chỉnh, số tiền, tiền thuế điều chỉnh để thực hiện chiết khấu thương mại cho công ty Quang Minh như sau:

Lưu ý đối với hoá đơn có chiết khấu thương mại:

+ Trường hợp 1: Khi lập hoá đơn bên bán đã chọn Tính chất HHDV là “Chiết khấu thương mại” thì số tiền chiết khấu sẽ ghi dương

(Tính chất là chiết khấu thì đã thể hiện: đây là khoản giảm trừ rồi)

+ Trường hợp 2: Nếu bên bán lập loại hoá đơn là hoá đơn điều chỉnh (Chọn: Tính chất HHDV là hàng hoá dịch vụ): thì số tiền chiết khấu sẽ ghi âm

(Ghi số âm là để thể hiện việc điều chỉnh giảm)

Nếu lập hóa đơn theo trường hợp 2 này mà ghi với số tiền dương thì dữ liệu của hóa đơn trên hệ thống của Cơ quan thuế cũng là số dương => Số dương là cộng, là tăng doanh thu => Điều này là ngược với mục đích của việc lập hoá đơn chiết khấu là để điều chỉnh giảm doanh thu

=> Khi doanh nghiệp kê khai âm hoá đơn này trên tờ khai thuế GTGT sẽ làm cho dữ liệu kê khai trên tờ khai thuế của doanh nghiệp sẽ có sự chênh lệch với dữ liệu trên hệ thống hoá đơn điện tử của Cơ quan thuế

2. Cách lập hoá đơn chiết khấu thương mại theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP (áp dụng trước ngày 01/07/2026)

Theo Khoản 13 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP thì:

Trường hợp việc chiết khấu thương mại căn cứ vào số lượng, doanh số hàng hóa, dịch vụ thì số tiền chiết khấu của hàng hóa, dịch vụ đã bán được tính điều chỉnh trên hóa đơn bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp sau đảm bảo số tiền chiết khấu không vượt quá giá trị hàng hóa, dịch vụ ghi trên hóa đơn của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp sau hoặc được lập hóa đơn điều chỉnh kèm theo bảng kê các số hóa đơn cần điều chỉnh, số tiền, tiền thuế điều chỉnh. Bảng kê được lưu tại đơn vị và xuất trình khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu. Căn cứ vào hóa đơn điều chỉnh, bên bán và bên mua kê khai điều chỉnh doanh thu mua, bán, thuế đầu ra, đầu vào tại kỳ lập hóa đơn điều chỉnh.

(Nghị định 70/2025/NĐ-CP ban hành ngày 20/03/2025 sửa đổi Nghị định 123/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 quy định về hóa đơn, chứng từ. Nghị định 70/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/6/2025.)

Theo điểm đ, khoản 6 của Nghị định số 123/2020/NĐ-CP thì:

đ) Trường hợp cơ sở kinh doanh áp dụng hình thức chiết khấu thương mại dành cho khách hàng hoặc khuyến mại theo quy định của pháp luật thì phải thể hiện rõ khoản chiết khấu thương mại, khuyến mại trên hóa đơn. Việc xác định giá tính thuế giá trị gia tăng (thành tiền chưa có thuế giá trị gia tăng) trong trường hợp áp dụng chiết khấu thương mại dành cho khách hàng hoặc khuyến mại thực hiện theo quy định của pháp luật thuế giá trị gia tăng

Vậy là các bạn thấy rằng cách lập hoá đơn chiết khấu thương mại tại thời điểm trước ngày 01/07/2026 theo Nghị định 70/2025 cũng giống với cách lập hoá đơn chiết khấu thương mại theo Thông tư 91/2026/TT-BTC